۱۳۹۸ جمعه ۴ بهمن

 

واژه ي اخلاق به معناي صفتي انساني و حالتي است که در نفس رسوخ دارد و موجب ميشود تا اعمال متناسب با آن صفت، به راحتي و بي اجبار و با ميل و اختيار از انسان صادر شود. اخلاق حرفه اي (Professional Ethics) بنا به تعريف، مجموعه اي از اصول و استاندارهاي سلوک بشري را شامل ميشود که رفتار افراد و گروه ها را در ساختاري حرفهاي مشخص ميکند؛ همچنين در تعريفي ديگر، اخلاق حرفهاي شاخه اي روئيده بر ريشه ي اخلاق دانسته شده و لذا براي شناخت و درک درست آن در ابتدا لازم است فرد اخلاق را به درستي بشناسد و درک کند. آموزش اصول و موازين اخلاقي براي افراد حرفه اي، داراي اهدافي گسترده است که ازجمله ي آنها ميتوان ارتقاي آگاهي از مسائل اخلاقي و دستورالعملهاي حرفهاي مربوط و همچنين، ارائه ي ساختاري روشن و تعريف شده براي ارزيابي مشکلات و معضلات اخلاقي در فضاي خاص حرفه اي و اتخاذ تصميم هاي مناسب و توجيه پذير را نام برد [1].

 داروسازی همانند پزشکی از آغاز با تندرستی و رفاه مردم و جامعه در ارتباط بوده و معیارهای اخلاقی خود را داشته است. در چند دهه گذشته، داروسازی به‌ویژه در خدمات دارویی از نسخه‌پیچی ساده به رابطه داروساز با بیمار و نظام مراقبت از سلامت تغییر یافته است. در حال حاضر، فلسفه خدمات داروسازی بر این شالوده است که داروساز فردی است که دانش و مهارت خود را با رعایت موازین اخلاقی در آگاه ساختن بیمار و ارائه مشورت علمی به او درباره داروها به‌کار می‌گیرد. با گسترش علوم و پیدایش افق‌های نوین در شیوه‌های درمانی، دارورسانی و خدمات دارویی مفاهیم نوینی مانند حرفه‌گرایی و اخلاق حرفه‌ای نیز بیش‌تر مورد توجه قرار گرفته است. در این راستا مسائلی مانند حقوق بیمار، خودمختاری و رضایت بیمار، رابطه تجارت و سوداگری با خدمات دارویی، کیفیت، ایمنی و کارآیی داروها، مسائل اخلاقی فراگیر و ویژه در خدمات دارویی، انحصار‌طلبی علمی و آسیب‌های احتمالی نهفته در آن و ... از اهمیت بیش‌تری برخوردار هستند [2].

چهار اصل اخلاق در پزشكي

- احترام به خود مختاري: احترام به قدرت و آزادي تصميم گيري افراد.

- جلوگيري از آسيب پذيري.

- سود رساني: فراهم آوردن منافع در مقابل خطرها و هزينه ها.

- عدالت: توزيع منافع، خطرها و هزينه ها به صورت منصفانه [3].

[1]        Imaz M, Eteraf-Oskouei T, Najafi M. Evaluation of Pharmacy Professional Ethics in Drugstores and Its Improvement Strategies from the Viewpoint of Students and Faculty Members of Tabriz School of Pharmacy. Journal of Medical Ethics and History of Medicine 2018; 11(1): 65-79.

[2]        Farsam H. The pathology of pharmacy ethics. Journal of Medical Ethics and History of Medicine 2008; 1(1): 61-6.

[3]        غلام پور م, كاظمی د, پورسعید اصفهانی م, نجف نیا ل. اخلاق داروسازی: تعریفی جدید از مسئولیت حرفه ای داروسازان. 2009 2009; 3(8): 27.