هرباریوم دانشکده داروسازی کرمان (Herbarium of Kerman Faculty of Pharmacy)  

     هرباریوم مجموعه‌ای از نمونه‌های گیاهی خشک و پرس شده است که بر روی صفحات دارای شناسه چسبانده، به‌صورت خاصی منظم شده‌اند و با ترتیب و شرایط مخصوص در قفسه‌ها نگهداری می‌گردند تا به عنوان مرجعی در دسترس محققان باشند.  

(میز کار، نمونه‌های گیاهی خشک و پرس شده و آماده‌سازی صفحات در هرباریوم دانشکده داروسازی کرمان)

کاربردها و اهداف هرباریوم

• رفع نواقص طبقه‌بندی کل جانداران از طریق رده‌بندی سیستماتیک گیاهان. 
• استفاده در علوم داروسازی (Pharmacy)، گیاه‌شناسی (Plant Biology)، گرده‌شناسی (Pollination Biology) و بیوشیمی (Biochemistry). 
• تهیه مدرک مستند از حضور گونه، گستره انتشار، بررسی اقتصادی و ویژگی‌های زیستگاه گیاهان. 

وسایل ضروری جمع‌آوری و پرس

• پرس صحرائی (شامل دو قطعه تخته سه لا شطرنجی، کمربند سگک‌دار، کاغذ خشک‌کن ضخیم یا روزنامه). 
• بیل، بیلچه، قیچی باغبانی، چاقو، کلنگ و کیسه جمع‌آوری گیاهان. 
• دفترچه یادداشت صحرایی، دوربین عکاسی و نقشه منطقه. 
• مقوای ضخیم (ابعاد ۳۰ در ۴۰ سانتی‌متر)، چسب کاغذی سفید، چسب چوب و نایلون مخصوص. 

(تخته پرس شطرنجی و تسمه‌های سگک‌دار برای تهویه مناسب و آبگیری نمونه)

مراحل ۵ گانه تهیه نمونه هرباریومی

۱. جمع‌آوری نمونه گیاهی:

• انتخاب گیاهان سالم، فاقد بیماری و تهیه ۳ عدد از هر نمونه. 
• خودداری شدید از جمع‌آوری گیاهان کم‌تعداد در منطقه. 
• برداشت کل اندام‌های گیاه علفی (ریشه، ساقه، برگ و اندام‌های زایشی). 
• برداشت حتمی اندام‌های زایشی (گل، میوه، هاگدان، مخروط) به عنوان مهم‌ترین کلید شناسایی. 
• ثبت تاریخ، مکان، ارتفاع، شیب، نوع خاک و به‌ویژه رنگ طبیعی گل در دفترچه. 

۲. پرس و خشک کردن:

• زدودن خاک و زوائد اضافی. 
• چیدن گیاه بین روزنامه‌ها به شکل طبیعی (یا فرم V و N برای گیاهان بلند). 
• نصف کردن ساقه‌های گوشتی و شکافتن حداقل یک گل در گیاهان پیوسته گلبرگ. 
• تنظیم متعادل فشار کمربند و تعویض روزنامه‌های مرطوب بعد از ۱۲ ساعت جهت حفظ بهتر رنگ گل‌ها و برگ‌ها با آبگیری سریع‌تر. 

۳. ضد عفونی نمونه:

مقابله با سوسک توتون (Lasioderma serricorne)، سوسک نان و کپک‌ها. 

قرار دادن نمونه خشک در جعبه در بسته به مدت ۲۴ ساعت با متیل بروماید (CH_3Br)، کربن دی‌سولفید (CS_2)، کربن تتراکلرید (CCl_4) یا نفتالین با رعایت کامل نکات ایمنی. 

۴. انتقال به کاغذ مخصوص:

• چسباندن نمونه روی مقوای ضخیم ۴۰×۳۰ سانتی‌متر با فواصل یکسان از حواشی. 
• برگرداندن یکی از برگ‌ها برای نمایش هم‌زمان پشت و روی برگ. 
• تثبیت ساقه با نوارهای چسب کاغذی، چسب چوب یا دوختن بخش‌های حجیم. 
• قرار دادن دانه‌ها و اجزای ظریف در پاکت‌های کوچک الصاق‌شده روی صفحه. 

۵. نصب برچسب اطلاعات (Labeling) و سیستم دونامی لینه:

• الصاق برچسب ۷×۱۰ سانتی‌متر در گوشه پایین سمت راست. 
• ثبت مشخصات با جوهر ضدآب: نام علمی (جنس با حرف بزرگ، گونه با حروف کوچک، به‌صورت ایتالیک طبق کد ICBN)، تیره، نام فارسی، محل، ارتفاع، زیستگاه، تاریخ، نام گردآورنده و شناسایی‌کننده. 
• کشیدن نایلون مخصوص روی مقوا جهت نگهداری طولانی‌ مدت. 

(نحوه چسباندن استاندارد گیاه روی مقوا و محل قرارگیری برچسب اطلاعات در گوشه صفحه)